Tıbbi Retina (Makula-Sarı Nokta Hastalığı ve Diyabetik Retinopati) Tedavisi
Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu) Nedir?
Gözün retina tabakasında, net görmeden sorumlu olan makula gözümüzün arkasında yer almaktadır ve detayları, renkleri görebilmemizi sağlayan çok küçük bölgedir. Işığın değişik dalga boylarını algılayan çok hücrelerden oluşmaktadır. Bu bölgenin yerine getirdiği işlev sayesinde kitap okuyabilme, ipliği iğne deliğinden geçirme ve daha birçok ince ayrıntılı görüş isteyen işi yapabilmekteyiz.
Makulada ki bu hücrelerin hasar görmesi ve/veya ölmesi sonucu makulapati dediğimiz halk arasındaki adı ile sarı nokta hasatlığı oluşmaktadır.
Sarı nokta hastalığı olan kişilerde görme alanının merkezinde, sinir hücrelerinin hasar görmesi ve/veya ölmesiyle birlikte merkezi görme kaybı başlamaktadır. Örnek olarak hastalar bir kişinin yüz hatlarını göremezken kulaklarını görebilirler. Merkezde başlayan bu görme kaybı zamanla kenarlara doğru genişler. Hastalar merkezde karanlık bir alan görürken kenarlarını görebilirler yani halka şeklinde görürler. Tüm bunlar sonucunda hastaların yaşam kalitesi ciddi oranda etkilenmektedir.
Genellikle bu hastalık 55 yaşından sonra ya da kalıtsal olarak daha erken görülebilir.

Kuru ve yaş tip olmak üzere İki tür makulapati/sarı nokta hasatlığı vardır. Kuru tip ? oranında, yaş tipi ise oranında görülür.
Kuru tip : Makuladaki bu hücrelerin hasar görmesi ve/veya ölmesi sonucu oluşur.
Yaş tip : Zamanla retina ve makulada oluşan yeni anormal damarlar ve kanmaları kanama yapması sonucu körlüğe sebep olabilir.
Sarı Nokta Hastalığı Kimlerde Görülür?
- 55 yaşın üstündeki kişiler
- Kalıtımsal risk taşıyanlar
- Sigara kullananlar
- Hipertansiyon hastalarında
- Gözü etkileyen sistemik hastalıkları olanlar
Risk Faktörleri Nelerdir?
Yaşa bağlı sarı nokta hastalığının esas risk etkenleri, kişinin yaşı ve kalıtımsal özellikleridir. Diğer risk etkenleri ise hipertansiyon, sigara, beslenme şekli, lipid - kolesterol yüksekliği, güneş ışığına uzun süre maruz kalma ve şişmanlıktır.
Hastalığın Belirtileri Nelerdir?
- Görme kaybı
- Cisimleri, çizgileri eğri veya kırık görme
- Göz önünde karartılar
- Görme kalitesinde bozulma
- Renk görmede bozukluklar
Nasıl tanı konur:
Gözün ön kısmını oluşturan kornea tabakasına göze özel bir damla damlatarak hasta yarım saat bekletilir. Damla etkisi ile gözbebeği yeterli genişliğe eriştiğinde doktor retina tabakasının tamamını detaylı olarak görebilir ve muayene edebilir. Retina dejenerasyonu yani sarı nokta hastalığı ancak damlalı göz dibi muayenesi ile teşhis edilir. Ayrıca OCT denilen tetkik cihazı ile daha iyi tespit edilir.
Erken teşhis ile sarı nokta hastalığında başarı oranı yüksek tedavi için yılda 1 damlalı(detaylı) göz dibi muayenesi yaptırmayı ihmal etmeyin.
Sarı Nokta Hastalığında Amsler Grid Testi
Bu test, rutin bir göz muayenesinin karşılığı değildir. Fakat sarı nokta hastalığının erken belirtilerini kensiniz uygulayarak tespit etmenizi sağlayacak bir şemadır. Uzmanlar tarafından 40 yaş üzeri herkesin bu testi uygulaması tavsiye edilmektedir.
ŞEMA

Amsler Grid Testi Nasıl Uygulanır?
- Normalde okumak için kullandığınız gözlük ya da kontakt lens varsa takınız.
- Yukarıda görülen şemayı iyi aydınlatılmış bir ortamda, yüzünüzden yaklaşık 30 - 40 cm ileride, sabit şekilde tutunuz.
- Bir gözünüzü elinizle kapatınız ve açık olan gözünüz ile ortadaki noktaya odaklanınız. Şemada yer alan büyük karenin her 4 köşesini de görüp görmediğinize dikkat ediniz.
- Diğer gözünüzü de aynı şekilde test ediniz.
- Çizgilerde dalgalanma, kırılma, bulanıklaşma görüyorsanız ya da köşeleri göremiyorsanız sizde sarı nokta hastalığı belirtileri taşıyor olabilirsiniz.
Bu durumda en kısa zamanda retina hastalıkları uzmanı bir göz hekimine başvurmak gerekir.
Tedavi
Kuru tip: Anti-oksidan A, C, E vitaminleri, lutein ve çinko gibi koruyucu kuru tip için daha çok özel vitamin destekleri ve yüksek dozda Omega-3 verilmesiyle yapılır ve tüm tedavi, ağızdan alınan ilaçlarla gerçekleştirilmektedir. Vitamin grubu tedaviler uygulanır.
Yaş tip: Anti-VEGF Göz İğneleri Yaş tip makula dejenerasyonunda en sık tercih edilen yöntemdir. Göz içine uygulanan bu enjeksiyonlar, anormal damar oluşumunu engeller. Hastaların çoğunda görme kaybı durur, hatta bazı vakalarda görme kalitesi artabilir.
Bunun dışında değişi tedaviler vardır ancak kurumumuz da uygulanmamaktadır.
Sarı Nokta Hastalığına Karşı Hangi Önlemler Alınmalıdır?
Yaşa bağlı ve kalıtımsal etkenleri ortadan kaldırmak mümkün değildir. Fakat diğer risk etkenleri kontrol edilebilir. Hipertansiyon varsa kontrol altına alınabilir. Sigara içiliyorsa bırakılması gerekir. Güneş için filtreli güneş gözlüğü takılması gerekir. Beslenmede ise Akdeniz diyeti önerilir. Tereyağı, kırmızı et ve kolesterol içeren yiyeceklerden uzak durulması önerilir.
Diyabetik Retinopati Nedir?
Diyabetik retinopati, diyabet hastalarında ortaya çıkan ve gözün arka kısmında bulunan ışık hassas tabakası olan retinayı etkileyen bir komplikasyondur. Yüksek kan şekeri seviyeleri retinadaki kılcal damarlara zarar vererek görme problemlerine ve ilerleyen vakalarda körlüğe yol açabilir.
Özellikle bu nedenle mutlaka erken teşhis ve tedavi gerektirir. Diyabetik retinopati tedavisi için pek çok yöntem bulunurken, bu tedaviler ile diyabetik retinopati ortadan kaldırılabilmektedir.
Diyabetik Retinopati Neden Olur?
Yüksek kan şekeri seviyeleri zamanla retinadaki kan damarlarına zarar verebilir ve bu da çeşitli problemlere yol açabilir. Kan damarlarının hasar görmesi diyabetik retinopati hastalığının en yaygın nedenidir. Diyabetik retinopati nedenleri arasında şunlar yer alır.
Diyabetik retinopati risk faktörleri ise şunlardır:
- Diyabete ne kadar uzun süredir yakalandıysanız, retinopati geliştirme riskiniz o kadar yüksektir.
- Kan şekeri seviyeniz ne kadar iyi kontrol edilirse, retinopati geliştirme riskiniz o kadar düşüktür.
- Yüksek tansiyon, retinopati riskini artırır.
- Yüksek kolesterol seviyeleri retinopati riskini artırır.
- Sigara içmek, retinopati riskini önemli ölçüde artırır.
- Diyabetik hamile kadınlar, retinopati geliştirme riski daha yüksektir.
- Böbrek hastalığı olan diyabetiklerde retinopati riski daha yüksektir.
Diyabetik Retinopati Belirtileri Nelerdir?
Diyabet, sadece kan şekerinizi değil, aynı zamanda gözlerinizin sağlığını da etkileyebilen karmaşık bir hastalıktır. Diyabetik retinopati, diyabetin en yaygın göz komplikasyonlarından biridir ve zamanla görme kaybına yol açabilir.
Ancak diyabetik retinopati erken teşhis edilir ve tedavi edilirse, görme kaybını önlemek veya geciktirmek mümkündür. En yaygın diyabetik retinopati belirtileri arasında şunlar yer alır.
- Bulanık veya dalgalı görme
- Görme keskinliğinde ani değişiklikler
- Görme alanında karanlık noktalar veya lekeler
- Geceleri görmede zorluk
- Renklerin solması
Diyabetik Retinopati Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Diyabetik retinopatinin tedavisi, hastalığın evresine ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak değişir. Tedavinin amaçları arasında, görme kaybını önlemek veya geciktirmek, maküler ödem gibi retinadaki komplikasyonları tedavi etmek ve yeni kan damarlarının oluşumunu engellemek yer alır.
Diyabetik retinopati tedavi yöntemleri şunlardır:
- Anti-VEGF ve steroid ilaçlar, maküler ödem gibi retinadaki komplikasyonları tedavi etmek için göz içi enjeksiyon yoluyla kullanılabilir. Enjeksiyonlar birkaç haftada bir veya ayda bir yapılır.
- Lazer tedavisi, retinadaki anormal kan damarlarını kapatmak veya küçültmek için kullanılır. Bu işlem genellikle ayakta tedavi şeklinde yapılır ve ağrısızdır.
- Vitrektomi, gözün arkasındaki vitröz jelin bir kısmının veya tamamının cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Retinadaki kanama gibi ciddi komplikasyonları tedavi etmek için kullanılır.
- Bazı durumlarda, diyabetik retinopatiyi tedavi etmek için diğer cerrahi işlemler veya ilaçlar kullanılabilir.
Diyabet hastalarının yılda en az bir kez kapsamlı bir göz muayenesi yaptırması önemlidir.
Diyabetik Retinopati Tedavisi Nasıldır?
Diyabetik retinopatinin ileri aşamalarında, lazer tedavisi veya vitrektomi gibi cerrahi işlemler görmeyi korumak için gerekli olabilir. Doktorunuz, aşağıdaki durumlarda vitrektomi ameliyatı önerebilir
- Makula ödemi
- Proliferatif diyabetik retinopati
- Vitreoretinal çekiş
Diyabetik retinopatiyi tedavi etmek için kullanılan iki ana cerrahi türü vardır. Lazer tedavisinde, anormal kan damarlarını kapatmak veya küçültmek için retinaya lazer ışını kullanılır. Makula ödeminden kaynaklanan görme kaybını önlemeye veya iyileştirmeye yardımcı olur. Diyabetik retinopatinin neden olduğu kanama riskini azaltabilir. Vitrektomi ise gözün vitreus adı verilen jel benzeri maddeyi çıkarmak için mikrocerrahi bir prosedürdür. Retinadaki çekişmeyi gidermek, göz içi kanamasını temizlemek veya retinadaki hasarlı dokuyu çıkarmak için kullanılabilir.
Ameliyattan önce, göz doktorunuz size ameliyattan ne beklemeniz gerektiği hakkında bilgi verecek ve herhangi bir sorunuzu yanıtlayacaktır. Ameliyat sırasında, gözleriniz uyuşturulacak ve göz kapaklarınız açık tutulacaktır.
Doktorunuz, ameliyatı gerçekleştirmek için mikroskop ve diğer özel aletler kullanacaktır. Lazer tedavisi ise genellikle hızlı ve ağrısızdır. Vitrektomi biraz daha karmaşık bir prosedürdür ve birkaç saat sürebilir.
“Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.”
Yayınlanma Tarihi : 17.02.2026
Güncellenme Tarihi : …/…/….